Jak powszechnie wiadomo oprócz opisanych na tej stronie domowych zwierzaków spotykamy jeszcze inne, takie jak małe domowe gryzonie i o każdym z nich chciałbym coś napisać. Małe gryzonie są popularnymi zwierzętami towarzyszącymi. Aby dobrze poznać naszych podopiecznych należy coś wiedzieć na temat prawidłowej opieki oraz chorób jakie im zagrażają. Ocenia się, że na świecie znajduje się ponad 1500 gatunków ssaków z rzędu Rodentia, czyli gryzoni. Gryzonie występują we wszystkich środowiskach na naszej planecie, oprócz terenów pokrytych wiecznym lodem. Znajdziemy je na pustyniach, w lasach, na polach i bagnach, a także w siedzibach ludzkich. Są bardzo żarłoczne i jako konkurenci pokarmowi rodzaju ludzkiego (a gryzonie mogą zjadać wszelkie pokarmy pochodzenia organicznego, chociaż najbardziej lubią pokarm roślinny) bywają bardzo intensywnie przez ludzi zwalczane. Najmniejszym gryzoniem jest malutka badylarka, ważąca ledwie 6 gramów, natomiast największa, południowoamerykańska kapibara może ważyć do 45 kilogramów. Chciałbym dostarczyć garść zebranych przez siebie informacji na temat traktowania gryzoni, przekazać na tej stronie zasady prawidłowej nad nimi opieki. Czy osiągnąłem postawiony sobie cel - ocenę zostawiam Tobie.

Wyróżnia się dwa gatunki szynszyli, Chinchilla lanigera (z długim ogonem) oraz Chinchilla brevicaudata (z krótkim ogonem). Obecnie najczęściej trzyma się w domach Chinchilla lanigera. Naturalnym miejscem występowania szynszyli są Andy w Ameryce Południowej, gdzie zaadoptowały się do życia w górach pokrytych śniegiem oraz w wysoko położonych dolinach Boliwii, Chile i Argentyny. W roku 1923 złapano do niewoli 11 szynszyli, od których pochodzi większość tych zwierząt hodowanych obecnie w niewoli. Jako zwierzę towarzyszące, szynszyle zostały wprowadzone w latach sześćdziesiątych XX wieku. Są gryzoniami roślinożernymi, aktywnymi od wczesnego wieczora do nocy.

Środowisko

Szynszyle trzymane w niewoli najlepiej czują się w temp. poniżej 25 stopni, idealna wręcz jest 10-15 stopni. W temperaturze powyżej 25 stopni zaczynają się denerwować, oraz stają się wrażliwe na udar cieplny, zwłaszcza przy towarzyszącej wysokiej wilgotności powietrza. Konieczne może być wtedy zastosowanie odwilżacza powietrza, utrzymującego wilgotność względną na poziomie 70%.

Długość ciała: 23-28 cm
Ogon: długość 7-15 cm, pokryty jest bujnym, krzaczastym włosiem (wyglądem przypomina ogon wiewiórki)
Uszy: duże, prawie nie owłosione
Waga dorosłego osobnika: 500-1000 g
Umaszczenie: miękkie, niezwykle gęste srebrno-szare futerko z jaśniejszym ubarwieniem brzuszka; gatunkiem spokrewnionym jest szynszyla duża o czarnym ubarwieniu
Długość życia: 10-15 lat, lecz znane są przypadki szynszyli żyjących 20 lat
Tryb życia: nocny
Osiągnięcie dojrzałości płciowej: ok. 6 miesiąc życia, jednak z rozmnażaniem warto zaczekać do ok. 9 miesiąca
Ciąża: ok. 111 dni
Wielkość miotu: 1-4 sztuki.

Klatka

Szynszyle są aktywnymi gryzoniami i najlepiej jest je trzymać w metalowych klatkach. Potrzebują dużo miejsca na ruch, tak więc na parę zwierząt klatka powinna mieć wymiary przynajmniej 2 m x 1 m 0,45 (długość x szerokość x wysokość) Każde zwierzę powinno mieć własny domek z drewna, będzie sobie robić gniazdo, o wymiarach 25 cm x 25 cm x 20 cm. Należy unikać drewna pokrytego czymkolwiek, ponieważ może być toksyczne. Należy umieścić w klatce kuwetę do kąpieli piaskowych zawierającą czysty piach srebrzany lub piach srebrzany wymieszany z ziemią fullerowską w stosunku 9:1. Piach budowlany powoduje zlepianie się sierści i nie należy go stosować. Kuwetę należy umieszczać w klatce jedynie na 10 - 15 minut, ponieważ piach może ulec stwardnieniu i zanieczyszczeniu. Zbyt długi dostęp do kąpieli może spowodować wysuszenie skóry, jeśli zbyt duża ilość naturalnych kwasów tłuszczowych zostanie zmyta z piachem, poza tym obecny w powietrzu pył może doprowadzić do zapalenia spojówek oraz chorób dróg oddechowych.

Utrzymanie

Szynszyle można trzymać pojedynczo, w parach, w koloniach lub w grupach poligamicznych. W tym ostatnim przypadku samice trzyma się w oddzielnych grupach, samiec natomiast ma możliwość przechodzenia pomiędzy grupami samic poprzez tunele. Aby samice nie weszły do tunelu zakłada się im plastikowy kołnierz o średnicy większej niż wlot tunelu. Dwie samice lub dwa samce nie będą żyły razem w zgodzie. Jeśli natomiast ktoś nie potrzebuje pary rozpłodowej, jedynie zwierzęta domowe, to bez kłopotu można utrzymywać kastrowanego samca z samicą.

Żywienie

Jedzenie powinno być dostarczane w trwałych pojemnikach, z których nic się nie wyleje ani ulegnie zanieczyszczeniu. Wodę można dostarczać poprzez poidła automatyczne lub butelką- Smoczki od butelek muszą być wykonane ze stali, by uniemożliwić ich zgryzanie. Jakikolwiek wzrost glonów na butelkach z wodą musi zostać szybko usunięty, ponieważ w ich obecności dobrze rozwija się Pseudomonas aeruginosa, która powoduje rozwój chorób takich, jak biegunka, owrzodzenie jamy ustnej i posocznica. Dzikie szynszyle są roślinożercami, ich dieta zawiera duży udział włókna; większość dostępnego pożywienia jest uboga w składniki pokarmowe. W niewoli zwierzęta karmione są granulatami, wysokiej jakości sianem, które należy podawać bezpośrednio z podajników, półki lub sieci, aby zapobiec jego zanieczyszczeniu. Należy zapewnić wodę. Pokarmy te są gotowe, łatwo przyswajalne i w większości odpowiadają pokarmowi dostępnemu w naturze. W następstwie lepszego odżywiania szynszyle trzymane w niewoli cieszą się lepszym zdrowiem i żyją dłużej niż ich dzicy krewniacy. Szynszyle powinny być karmione codziennie, w regularnych odstępach czasowych, zwykle wczesnym wieczorem, zanim nastąpi szczyt ich aktywności, i ponownie rankiem. U niektórych szynszyli mogą wystąpić drgawki w przypadku karmienia na długo po czasie karmienia, jaki jest dla nich najkorzystniejszy, w przypadku późnego karmienia mogą też zacząć przeżuwać sierść.

Wymagania żywieniowe;
• Białko: 15% (wyższe w czasie ciąży i laktacji)
• Węglowodany: 35%
• Tłuszcz: 4%
• Włókno: 30%
• Minerały: 6%
• Wilgotność i pierwiastki śladowe: 10%

Większość granulatów zawiera średnio 18,5% białka, 3,5% tłuszczy, 7,5%•włókna, 7,5% popiołu (minerałów) oraz witaminy A, D i E. Należy karmić zwierzęta świeżymi granulatami, ponieważ wraz z upływem czasu maleje w nich zawartość witamin. Dorosły osobnik średniej masy pobiera 20g karmy dziennie. O ile to możliwe, najlepiej jest karmić szynszyle granulatami produkowanymi specjalnie dla nich, w przypadku braku takich pokarmów, można karmić szynszyle karmami dla królików lub świnek morskich. Granulaty nie zawierają wystarczającej ilości włókna, dlatego jego niedobór potrzeba uzupełniać podając dobre siano. Jakość siana i jego wartość odżywcza są różne. Siano z koniczyny i lucerny jest najlepsze, ale najtrudniej je dostać. Zawartość wapnia w sianie waha się od 1,5% w dobrym sianie z koniczyny do 0,3% w sianie gorszej Jakości, podczas gdy zawartość białka waha się od 16% w dobrym sianie z koniczyny do 6% w sianie z tymotki.

Siano z lucerny zawiera przeciętnie 14% białka, jest sprzedawane w postaci sprasowanych kostek lub bloków i stanowi doskonałe źródło włókna, które pozwala na prawidłowe ścieranie zębów. Siano musi być przechowywane suche, ponieważ mokre siano może gnić i być miejscem produkcji śmiertelnych toksyn. Nie należy dawać siana, które jest zbyt zdrewniałe, ponieważ może ono powodować zatkanie, wgłębienie jelit lub wypadnięcie prostnicy. Siano mokre lub złej jakości może także być przyczyną biegunki. Dieta o niskiej zawartości białka będzie powodować utratę masy ciała; wysuszenie oraz osłabienie sierści. Może pojawić się też żucie sierści. Żywienie karmą niskiej jakości powoduje zwiększoną umieralność młodych zwierząt, zmniejszenie produkcji mleka przez samice w laktacji oraz gorszą kondycję i pogorszenie płodności zwierząt dorosłych. W przypadku żywienia szynszyli pokarmami o nadmiarze białka (powyżej 28%), prawidłowe włókna włosowe ulegają osłabieniu i pofalowaniu, dając w efekcie wygląd sierści podobny do bawełny.Tak wyglądające zwierzęta określa się mianem„bawełnianej sierści".

Nienasycone kwasy tłuszczowe:

Nienasycone kwasy tłuszczowe są szynszylom niezbędne do utrzymania prawidłowego wzrostu sierści, jej jakości oraz dla zachowania zdrowej skóry. Diety o niedoborze kwasu linolowego i arachidonowego prowadzą do powstawania owrzodzeń w skórze oraz zahamowania wzrostu sierści (sporadycznie błędnie rozpoznawanych jako grzybica lub zrzucanie sierści). Szynszyle nie mają zdolności syntetyzowania tych nienasyconych kwasów tłuszczowych, muszą więc otrzymywać ich odpowiednią ilość w pokarmie.

Witamina A: Witamina A jest potrzebna do zachowania zdrowych oczu, układu rozrodczego, skóry oraz utrzymania prawidłowego wyglądu okrywy włosowej. Niedobór może prowadzić do łzawienia oczu, zmatowienia włosa, resorpcji zarodków lub ronień, lub też do rodzenia słabych, ślepych miotów. Wiele szynszyli nie ma zdolności syntezy witaminy A z jej prekursora ~ karotenu i dlatego mogą potrzebować uzupełnienia jej zawartości w karmie. Karmy granulowane zawierają zwykle wystarczającą ilość witaminy, jej źródłem mogą być również oleje roślinne (razem z innymi witaminami rozpuszczalnymi w tłuszczach, E i D). Nie należy podawać tranu, ponieważ ulega szybkiemu rozkładowi, a razem z nim witaminy. Podobnie, nie należy podawać starych granulatów, ponieważ zawartość witamin z czasem w nich maleje. W trakcie ciąży i karmienia, lub gdy zwierzę wykazuje objawy niedoboru witaminy A, można podawać duże ilości witaminy (do 2000 j.m. na dobę). Karoten może odkładać się w tkankach szynszyli i powodować powstawanie tzw. „żółtych uszu". Pojawia się zmiana zabarwienia tłuszczu i uszu, następnie zmiany te obejmują brzuch i krocze. Jest to spowodowane niedoborem witaminy E, chotiny, (wchodzącej w skład grupy witamin B) oraz metioniny, które działając razem powodują ułatwienie rozkładu karotenu. Kondycja zwierzęcia ulega poprawie po uzupełnieniu diety w te trzy związki.

Witamina D, wapń i fosfor. Witamina D, wapń i fosfor są ważnymi czynnikami warunkującymi prawidłowe wapnienic kości i zębów: witamina D powstaje w skórze po Jej ekspozycji na światło, jest także dodawana do karm granulowanych. Stosunek wapnia do fosforu powinien wynosić 1:1 lub 2:1.Zaburzenie tego stosunku prowadzi do osłabienia mięśni i szkieletu, wystąpienia bolesnych skurczy mięśni, zwłaszcza u ciężarnych lub młodych, rosnących zwierząt. Jednym z najlepszych źródeł wapnia i fosforu jest sterylizowana mączka kostna, ponieważ dostarcza wapnia i fosforu we właściwej proporcji, zawierając 30% wapnia i 15% fosforu. Można ją podawać jako porcję podtrzymującą w ilości pól łyżeczki od herbaty dwa razy w tygodniu. W zależności od stanu zwierzęcia, zapotrzebowanie na wapń jest różne. W trakcie laktacji zapotrzebowanie to wzrasta dwukrotnie, może być znacznie wyższe w przypadku noszenia przez samicę dodatkowego miotu w tym samym czasie w następstwie krycia po porodzie.

Wymagania żywieniowe (Ca);    Wzrost    Podtrzymanie    Ciąża   Laktacja
% na kg suchej masy                  0,4%        0,3%           0,4%    0,6%

Dieta karmiących samic może być uzupełniana dodatkiem sproszkowanego mleka rozcieńczonego w stosunku 1:1 z przegotowaną wodą lub z mlekiem odtłuszczonym w dawce 2 łyżek stołowych (30 ml) na 10 dni przed porodem! wejściem w fazę laktacji. Mleko odtłuszczone jest bardziej zalecane ponieważ ma mniej kalorii a jednocześnie zawiera wapń i fosfor. Mleko krowie zawiera za dużo tłuszczu. Karmiące samice szynszyli mogą przejawiać objawy podobne do gorączki mlecznej krów, związane z hipokalcemią. Pojawiają się zwykle 2-3 tygodnie po porodzie. Objawy kliniczne obejmują porażenie kończyn tylnych. zahamowanie aktywności żołądka i jelit oraz wzdęcie. Objawy te można znieść podając 100 mg/kg glukonianu wapnia powoli dootrzewnowe. Wystąpieniu wzdęcia można zapobiegać poprzez odpowiednie uzupełnianie diety.

Smakołyki

Szynszyle wykazują dużą wrażliwość na pokarm powodujący biegunkę, która może być związana z wprowadzaniem zbyt dużej ilości smakołyków. Popularne są rodzynki, nie należy dawać ich więcej niż dwie dziennie. Zamiennie można dawać małe cząstki jabłka (1/6 Jabłka raz w tygodniu), 1/6 marchewki, małe ilości mleczu i tasznika pospolitego. Można dawać w niewielkich ilościach suszone owoce, nie wolno natomiast dawać suszonego orzecha kokosowego, ponieważ nabrzmiewa w żołądku, gdzie ulega rehydratacji. Nie należy podawać orzechów ani nasion słonecznika, ponieważ zawierają dużą ilość tłuszczy. Należy także unikać podawania owoców pestkowych, jak śliwki i wiśnie, ponieważ ich pestki mogą być trujące.

Przysmaki

Chipsy jabłkowe

Jabłuszka trzeba pokroić na dość cieniutkie plasterki i poukładać "na zakładkę" na blasze. Pierwsze nagrzanie piekanrika powinno być dość "radykalne" tak by jabłka sparzyć - może nawet do 100-120 stopni. Piekarnik należy natychmiast wyłączyć. Po ostygnięciu włączyć ponownie - nagrzać do chwili, gdy piekarnik będzie dość dobrze nagrzany, ale nie za mocno (50-80 stopni) i wyłączyć. Robić tak do chwili, gdy jabłuszka się podsuszą. Wtedy je przełożyć na druga stronę. Gdy podsuszą się z obu stron i skurczą tracąc wilgoć przesuwamy je na blasze w głąb piekarnika i układamy kolejne porcje świeżych. Gdy i świeże się skurczą przesuwamy je w ślad za tamtymi (co jakiś czas wywracamy je do góry nogami). Gdy te z tyłu podsuszą się tak, że po ściśnięciu palcami nie wyczuwa się mięsistego środka (surowizny) możemy je rzucić na najniższy ruszcik, gdzie podsusza się na chrupko. Przechowywać je trzeba w szczelnie zamkniętych słojach albo zgrzanych torebkach foliowych, bo łatwo łapią wilgoć.

Gdy nasz kulkopuchy jest chory i nie chce jeść

Oto proponowany skład mieszanki:
• zmiksowana zupka warzywna dla niemowląt (nie może zawierać mięsa w składzie, ani warzyw wzdymających)
• zmiksowany granulat dla szynszyli. Granulat najłatwiej jest zamiast miksować na sucho - zostawić na chwilę w wodzie lub papce warzywno-owocowej, z którą będziemy go podawać. Zamiast męczyć się z rozcieraniem mieszanki lub przerabianiem jej na proszek - za chwilkę po prostu rozgnieciemy ją (dobrze namoczona) widelcem lub łyżeczką.
• preparat elektrolitowy (Duphalite, Gastrolit)
• witamina C (dawka dzienna to 200mg/kg)
• woda mineralna nie gazowana do rozcieńczenia całej mieszanki.

Podawać 3x dziennie po łyżeczce (można podawać przez strzykawkę). Uwaga! Diety tej NIE WOLNO stosować wtedy, gdy szylek po prostu marudzi na jedzenie, bo mu nie smakuje. To dieta jedynie dla szylków tak ciężko chorych, że nie chcą przyjmować innych pokarmów, a karmić je trzeba lub dla tych, które mają schorzenia z zakresu jamy ustnej (np. problemy ze zgryzem) i nie mogę gryźć, gdyż czynność ta sprawia im ból.

Opisy przysmaków szynszyli pochodzą ze strony  http://www.szynszyle.net.pl/

Powikłania podczas ciąży

Ronienia  Utrata niedojrzałych młodych może nastąpić w każdym momencie ciąży. Może wynikać ze złego żywienia, towarzyszących chorób, działania stresu (samicę mogą zestresować nawet głośne odgłosy) oraz urazów jak np. upadek. Ronienie lub niedonoszenie ciąży może być również spowodowane nieumiejętnym omacywaniem mającym na celu zbadanie obecności ciąży.

Objawy kliniczne: W klatce mogą pojawić się poronione płody, często jednak samica je zjada.Można często zaobserwować krwawy lub cuchnący, surowiczy wypływ z pochwy samicy. Na poronienie wskazuje także gwałtowna utrata masy ciała u samicy uznanej wcześniej za ciężarną. Czasami obserwuje się jedynie u samicy zawilgocenie nosa i przednich łap, które potem wysycha.

Leczenie:  Można posłużyć się badaniem radiologicznym w celu potwierdzenia utraty całego lub części miotu- Jeśli macica jest pusta można ją przemyć roztworem soli oraz umieścić w niej preparaty zawierające oksytetracyklinę lub neomycynę. Konieczne może być również podanie antybiotyków ogólnie.

Poród

Na kilka dni przed przewidywanym terminem porodu należy zaprzestać przeprowadzania kąpieli piaskowej, aby uniknąć wniknięcia cząstek pyłu do dróg rodnych i zapobiec ich zakażeniu. Przed rozpoczęciem się właściwego porodu, samica może być agresywna w stosunku do samca, może także odmawiać pobierania pokarmu. Poród odbywa się zwykle wczesnym rankiem, jest zazwyczaj szybki i często trwa zaledwie kilka minut. Maksymalnie czas trwania porodu wynosi 4 godziny. Akcja porodowa rozpoczyna się od utraty płynu owodniowego, a narządy płciowe, pyszczek i nos samicy są w tym czasie mokre. Wkrótce potem pojawiają się młode. Samica wydobywa potomstwo z pochwy ciągnąc je pyszczkiem. Jeśli pojawią się problemy, utrudniony poród czy uwięźnięcie płodu w kanale dróg rodnych, samica może zjadać młode. Młode rodzą się przytomne, w pełni owłosione i z otwartymi oczami. Samica zjada wszystkie łożyska (po porodzie). Po porodzie pochwa pozostaje przez 3-4 dni otwarta, w tym okresie nie należy więc przeprowadzać kąpieli piaskowej, aby zminimalizować ryzyko zapalenia macicy.

Zapalenie macicy i ropomacicze

Ostra postać zapalenia macicy rozwija się wkrótce po porodzie. Może być spowodowana zaleganiem łożyska lub płodu, brudnym otoczeniem lub może rozwinąć się w następstwie uszkodzenia kanału rodnego w trakcie skomplikowanego porodu lub też na skutek przeprowadzania pomocy porodowej przy użyciu niesterylnych narzędzi. Przewlekłe zapalenie macicy może rozwinąć się później w wyniku zalegania płodu lub obecności płodu zmumifikowanego. Ropomacicze może rozwinąć się u samic nigdy wcześniej nie rozmnażanych.

Objawy kliniczne: Obserwuje się ropny wypływ z dróg rodnych szynszyli, utratę apetytu i wzrost temperatury ciała. Srom obrzmiewa i czerwienieje, a u samicy może rozwinąć się bezmleczność, objawiająca się niepokojem i głodem młodych. U samicy mogą pojawić się skurcze brzucha i sztywność kończyn tylnych.

Leczenie: Przypadki ostrego zapaleni;! macicy mogą nie poddawać się leczeniu. Macicę należy przepłukać płynem antyseptycznym (np. roztworem soli), można dopochwowo wprowadzić antybiotyki. Starszym sposobem leczenia jest przemycie macicy 25 ml cieplej wody z dodatkiem 3 kropli octu. Należy także podawać antybiotyki ogólnie. Podanie oksytocyny pomoże usunąć wszelkie resztki z macicy. Wszystkie młode, jeśli mają przeżyć, trzeba podsadzić do innej samicy lub karmić ręcznie. W przypadkach przewlekłego zapalenia macicy lub ropomacicza należy usunąć jajniki i macicę. W trakcie usuwania macica jest często w stanie zapalnym, ciemnoczerwona do purpurowej. Należy również podawać antybiotyki ogólnie.

Nieprawidłowy zgryz

Jest to zaburzenie spotykane w praktyce najczęściej. Zwykle objawy kliniczne pojawiają się w zaawansowanym stadium, rokowanie jest zazwyczaj niepomyślne. Zęby szynszyli rosną przez całe życie, z prędkością około 5-7 cm rocznie, przy czym ich budowa zmienia się wraz ze zmianą pokarmu. Podczas żucia pokarmu, żuchwa rusza się do góry, na dół oraz na boki. Stopień zużycia zębów powinien odpowiadać stopniowi ich przyrostu. Zęby mają jeden korzeń, co zwiększa ich podatność na zakażenie. Prawidłowy kolor zębów szynszyli jest żółty, biały może wskazywać na niedobór witaminy A. Przy nieprawidłowym zgryzie zęby ścierają się nierówno i powodują nadmierny lub nierówny wzrost siekaczy oraz powstanie ostróg na zębach trzonowych i przedtrzonowych, które mogą rosnąć w kierunku języka i warg. Wraz z nasileniem się nieprawidłowości zgryzu, szynszyle zaczynają wybierać i zjadać jedynie miękki pokarm, co powoduje dalszy przyrost na długość siekaczy, które nie są ścierane.

Korzenie zębów również rosną całe życie. Często pierwszym objawem nieprawidłowego zgryzu jest wypływ z worków spojówkowych spowodowanych wrastaniem korzeni zębów górnych w kierunku oczodołu. Korzenie zębów dolnych wrastają w żuchwę, co często daje się wyczuć jako twarde wypukłości na dolnej powierzchni żuchwy. W niektórych zaawansowanych przypadkach nadmierny przyrost korony zęba może nie występować, a zwierzęta cierpią z powodu wrastających korzeni, podobnie jak przy zaklinowaniu zębów mądrości.

Nieprawidłowy zgryz jest po części dziedziczny, ale w jego rozwoju dużą rolę odgrywają składniki pokarmowe i różne stany jamy ustnej. Objawy kliniczne mogą pojawiać się po 2 latach, często po dopuszczeniu zwierząt do rozrodu. W momencie, gdy zauważone zostaną objawy kliniczne, zwierzę nie powinno być dalej rozmnażane.

Objawy kliniczne: We wczesnych stadiach, jedynym zauważalnym objawem może być wypływ z worków spojówkowych, związany z wrastaniem w oczodół korzeni zębów górnych. W celu uniknięcia przerostu siekaczy, należy regularnie kontrolować ich długość. Siekacze górne powinny mieć około 5 mm długości, dolne około 9 mm. Siekacze prawidłowo zwężają się do jednego punktu z przodu. Jakiekolwiek odchylenie w wyglądzie siekaczy wskazuje na możliwość nieprawidłowego wzrostu trzonowców i przedtrzonowców. W miarę nasilania się nieprawidłowości zgryzu, może pojawić się częściowa utrata apetytu, zwierzę zaczyna wybierać Jedynie miękkie cząstki pokarmu. Odchody stają się miękkie i zaokrąglają się, następnie stają się coraz mniejsze i maleje ich objętość. Mniej pobieranego pokarmu powoduje utratę masy ciała. Gdy zęby trzonowe zaczynają uwierać lub ostre krawędzie przedtrzonowców i trzonowców zaczynają kaleczyć Język i policzki, pojawia się silne ślinienie, a przednie kończyny i klatka szynszyli ulegają zawilgoceniu. Żucie staje się utrudnione, a w trakcie próby jedzenia słychać zgrzytanie i trzeszczenie. Omacywanie szczęki w okolicy oczu może być bolesne, co związane jest z wrastaniem korzeni górnych zębów. W późnych stadiach wypływ z oczu może zmienić charakter na ropny.

Rozpoznanie: Siekacze powinny być regularnie kontrolowane pod kątem równości ścierania się. Zęby trzonowe i przedtrzonowe można badać przy pomocy otoskopu lub w znieczuleniu (wywołanym np. mieszaniną chlorowodorku ketaminy i acepromazyny, podanych w dawkach 40 mg/kg m.c. kctaminy i 0,5 mg/kg m.c. acepromazyny). Ta ostatnio wymieniona technika pozwala na dokładniejsze zbadanie jamy ustnej przy pomocy rozwieracza dla gryzoni, umożliwia przycięcie i spiłowanie zębów. Jamę ustną bada się na obecność pozostałości pomiędzy zębami ciał obcych oraz jakichkolwiek zakażeń, które także powodują ślinienie. Jeśli stwierdzi się ich obecność, należy podjąć odpowiednie leczenie. Badanie radiologiczne głowy pozwala na dokładne określenie nadmiaru przyrostu korzeni, zarówno w kierunku oczodołu jak i do żuchwy. W zato- kach czołowych można stwierdzić obecność płynu przypominającego ropę. Zęby mogą oddzielać się od kości szczęki, które mogą być cienkie i mieć wygląd podobny do plastra miodu (inne kości ciała mogą mieć podobny wygląd).

Leczenie: We wczesnych stadiach siekacze można przyciąć, a podając dużo twardego pokarmu można zachęcić zwierzę do gryzienia i ścierania zębów. W klatce można trzymać kamienic pumeksowe, aby zapewnić szynszyli możliwość gryzienia. Jeśli zęby trzonowe mają ostrogi, można je ściąć i opiłować. Do przeprowadzenia zabiegów dentystycznych najlepiej jest znieczulić zwierzę przy pomocy ketaminy (w dawce 40 mg/kg m.c.) i acepromazyny (w dawce 0,5 mg/kg m,c.) podanych domięśniowo. Przerośnięte ostrogi mogą wymagać spiłowywania co 6-8 tygodni, a w międzyczasie należy podawać twardy pokarm. Również korzystne jest uzupełnianie diety w witaminę D i wapń. W bardzo zaawansowanych przypadkach rokowanie jest niekorzystne, podobnie jak w przypadkach nierównego ścierania blaszek zębowych i obecności bólu związanego z przerostem korzeni i ich wklinowaniem. W takich przypadkach można podawać zbożowe produkty dla niemowląt oraz sterydy Depomedrone w iniekcji domięśniowej lub meloksykam. Należy także wziąć pod uwagę możliwość eutanazji.

Dieta: Dodatek pumeksu lub czegoś podobnego zachęca zwierzę do gryzienia i ścierania zębów. W ciągu dnia powinna być dostępna duża ilość siana, która zachęca zwierzę do żucia, pomimo ze karma granulowana może być twarda i dostarczać zalecaną ilość składników odżywczych. Szynszyla zjada bowiem granulat szybko, pobierając całą porcję dzienną, tym samym niewiele czasu poświęca na żucie. Zwierzęta roślinożerne powinny, zgodnie z naturą, spędzać całe dni na „pasieniu się" i żuciu. Należy unikać dodawania zbyt dużej ilości pokarmu miękkiego, ponieważ szynszyla wybierze go i zaspokoi swój apetyt, zanim pobierze podstawową rację żywnościową. Najważniejszymi składnikami diety pozwalającymi na prawidłowy wzrost kości i zębów są wapń, fosfor oraz witaminy A, D i B. Stosunek wapnia do fosforu powinien wynosić 1:1 lub 2:1. Wymagania szynszyli dotyczące podaży wapnia wahają się w zależności od stopnia rozwoju zwierzęcia. Dorosła samica w trakcie laktacji potrzebuje dwukrotnie więcej wapnia i w tym czasie bardzo ważne jest, by uzupełnić dodatkowo pokarm w wapń, dodając mleka w proszku lub Bemax. Sterylizowana mączka kostna dostarcza wapnia i fosforu w zalecanym stosunku 2:1 i może być dodawana jako dawka bytowa dla dorosłego zwierzęcia w ilości pół łyżeczki od herbaty dwa razy w tygodniu.

Złamane zęby  W wyniku upadku może dojść do złamania siekaczy. Należy je wówczas równo przyciąć i spiłować tak, by w rezultacie nie doszło do pojawienia się nierównego zgryzu wraz z nierównym ścieraniem się odrastających zębów. Zmiany w jamie ustnej Ciała obce, jak nasiona czy trawy z siana, mogą utknąć pod językiem lub wklinować się w policzki, powodując zapalenie, zakażenie i martwicę. Miękki pokarm może pozostać na zębach lub utknąć na podniebieniu, przeszkadzając chwytać pokarm. Wskazane jest wówczas zbadanie Jamy ustnej, jeśli potrzeba, to w znieczuleniu ogólnym i usunięcie ciał obcych. Miejsca w stanie zapalnym można przemyć płynem antyseptycznym. Jeśli tych zmian nic wykryje się wcześnie, spowodują one ślinienie, utratą apetytu oraz przerost zębów doprowadzający do nierównego zgryzu.

Wiewiórki ziemne należą do rodziny wiewiórek i umieszczone są pomiędzy wiewiórkami nadrzewnymi i wiewiórkami drążącymi w ziemi (np. pieskami preriowymi). Występują naturalnie w Ameryce Północnej i Eurazji, w niewoli najczęściej trzyma się syberyjskie wiewiórki ziemne, Eutamius sibericus. Są zwierzętami aktywnymi w ciągu dnia, żyją w norach. W niektórych częściach Syberii na czas zimy zapadają w hibernację, w innych pozostają aktywne w swoich norach, pojawiają się na powierzchni w suche i cieplejsze dni. Są aktywnymi wspinaczami i mogą budować gniazda w dziuplach drzew. Przeciętna długość życia wynosi 4 - 6 lat.

Wiewiórki ziemne ostrzegają się wzajemnie przed wrogiem za pomocą niesłyszalnych dla człowieka, ultradźwiękowych pisków - poinformowało "New Scientist".

Jak powszechnie wiadomo, ultradźwiękową echolokacją posługują się - aby omijać przeszkody - nietoperze i walenie. Dotąd niewiele było wiadomo o roli ultradźwięków w życiu innych ssaków, poza psami, których zdolność do reagowania na ultradźwiękowy gwizdek właściciela jest chyba powszechnie znana. Szczury i chomiki też potrafią wydawać ultradźwiękowe piski, ale nie bardzo wiadomo, co miałyby one znaczyć.

David Wilson i James Hare z University of Manitoba w Winnipeg (Kanada) badali zachowanie wiewiórki ziemnej Richardsona (Spermophilus Richardsoni). Te niewielkie gryzonie zwykle reagują na zbliżanie się człowieka głośnym okrzykiem, wyginając ciało i otwierając pyszczek. Ale czasami zaalarmowane wiewiórki wyglądały tak, jakby zepsuła się im fonia: otwierały pyszczek, ale nic nie było słychać.

Dopiero gdy zastosowano sprzęt nagrywający, przeznaczony do badań nietoperzy, okazało się, że wiewiórki wydają czyste i bardzo wysokie tony, o częstotliwości 48 kiloherców (ponad dwa razy wyższe niż może usłyszeć człowiek). Kiedy odtwarzano nagranie innym wiewiórkom, zaczynały się podejrzliwie rozglądać.

Ultradźwięki mają tę przewagę nad typowymi sygnałami dźwiękowymi, że nie może ich usłyszeć wiele drapieżników, w tym ptaki. Poza tym rozchodzą się one na niewielką odległość. Nie alarmują więc wszystkich osobników, ale tylko te, których dotyczy ostrzeżenie.

Na podstawie: http://dziennik.pap.com.pl/ z dnia 29. 07. 2004 r.

Wiewiórki ziemne :
Ammospermophilus, 5 gatunków, południowo-zachodnie Stany Zjednoczone
Atlantoxerus, 1 gatunek, Maroko i Algeria
Cynomys (piesek preriowy), 5 gatunków, od Dakoty Północnej do środkowego Meksyku

Piesek preriowy zwany jest inaczej nieświszczukiem. Jest to ssak z rodziny wiewiórkowatych, zaliczany do rzędu gryzoni. Najpopularniejszym spośród 5 gatunków piesków preriowych jest czarnoogonowy (Cynomys ludovicianus). Ubarwienie sierści nieświszczuka jest brązowo-żółte z szarawym odcieniem. Koniec ogona jest brunatny. Osiąga on długość ciała do 35 cm, długość ogona do 10 cm, a ciężar ciała do ok. 1,5 kg. Ma doskonale rozwinięty zmysł wzroku i słuchu. Jest zwierzęciem stadnym i żyje w norach. Zamieszkuje prerie Ameryki Północnej i jest charakterystycznym symbolem w wielu filmach o północno-amerykańskiej prerii Środkowego Zachodu. Popularna nazwa tego gryzonia pochodzi stąd, że zaniepokojone wydaje serię krótkich i suchych szczeknięć. Nie zapada w sen zimowy. Zwierzę stadne, na wolności tworzy niekiedy ogromne kolonie i buduje rozległy system nor i korytarzy.

Na pierwszy rzut oka przypomina świstaka. Podobnie jak on staje "słupka" i bacznie obserwuje otoczenie, lecz w przeciwieństwie do świstaka nie wydaje świszczących gwizdów. Pewnie stąd nazwa nieświszczuk. Nazwa piesek preriowy jest błędna, gdyż nie jest on nawet daleko spokrewniony z psem. Jednak ta naziemna wiewiórka swoją powierzchownością przypomina małego tłustego szczeniaka, a w razie zbliżającego się niebezpieczeństwa ostrzega stado szczeknięciem. W naturze żywi się korzeniami, trawami, ziołami, owocami, nasionami, owadami i ich larwami oraz drobnymi kręgowcami. W naszych domach możemy podawać mu gotowe mieszanki ziaren i granulaty dla gryzoni dostępne w sklepach zoologicznych oraz warzywa i owoce.

Jest zwierzęciem dziennym, a najbardziej aktywny bywa rano i wieczorem. Pieski preriowe często dotykają się nawzajem pyszczkami, co wygląda jak pocałunek. Świetnie nadaje się na domowego pupila. Bardzo szybko się oswaja. Można chodzić z nim na spacery na smyczy. Jest łatwy w hodowli. Osiąga dojrzałość płciową w wieku ok. 2 lat.

Ruja zaczyna się zwykle pod koniec października, do parowania dochodzi jednak dopiero pod koniec stycznia/lutego. Samiczki zachodzą w ciążę tylko raz w roku. Po ciąży trwającej 28-35 dni rodzi się 2-10 ( średnio 4-5 ) młodych, które są nagie ( bez włosków ), ślepe i głuche, mają około 7 cm i ważą około 15 gramów. Po 3-4 dniach otwierają oczy. Są karmione mlekiem matki. Po raz pierwszy wychodzą z gniazda po 5-6 tygodniach. Można je oddzielić od matki po 7-8 tygodniach czyli najlepsza pora na kupowanie młodych piesków przypada od kwietnia do czerwca . Na wolności w naturze młode pozostają z pieskową rodziną do około 2 lat, kiedy to osiągają dojrzałość płciową. Pieski rosną i rozwijają się do około 15 miesięcy po urodzeniu. Dorosły piesek preriowy waży od 700-1400 g , ma wielkość 28-35 cm ( bez ogonka), ogonek długości 3-10 cm. Sierść koloru od jasnobrązowego do ciemnobrązowego , brzuszek jaśniejszy , ogonek czarny na końcu, uszka małe i niezbyt owłosione. Oczy duże, czarne. Zęby 22, stale rosnące.

Terrarium preriowe (stepowe) o układzie poziomym; najlepiej nie mniejsze niż 400cm/200cm/200cm dla stada, z głęboką kuwetą i podściółką umożliwiającą kopanie nor bądź ze sztucznym systemem nor i korytarzy (minimum 100cm grubości podłoża). Latem polecane jest trzymanie w obszernych i solidnie zabezpieczonych zagrodach zewnętrznych (ogrodowych).

Klatka
Wiewiórki ziemne można trzymać w klatkach w pomieszczeniach zamkniętych, w szopach lub w ptaszarni. Rozmiar klatki powinien być jak największy, o minimalnej wysokości 1,2 m. Wiewiórki są zapalonymi gryzoniami, tak więc żeby zapobiec ucieczce i kontaktowi z dzikimi zwierzętami, klatki muszą być wykonane z mocnego drutu, a oczka sieci powinny mieć wymiary 2,5 cm x 2,5 cm. Dno klatki powinno być jednolite lub druciane i musi mieć zdolność zatrzymywania tworzywa do rycia (patrz poniżej). Klatki umieszczone na zewnątrz i ptaszarnie muszą mieć odpowiednią osłonę oraz muszą być przykryte dachem, aby zapobiec ich zanieczyszczaniu ptasimi odchodami. Każda z wiewiórek musi mieć swój domek na gniazdo, o wymiarach przynajmniej 15 cm x 20 cm x 15 cm (dł. x szer. x wys.), większe dla samic karmiących. Niedostateczna liczba budek spowoduje walki. Domki można zawiesić z jednej strony klatki i wypełnić dobrej jakości sianem łąkowym lub innym jadalnym posłaniem dla gryzoni, można zastosować też ścinki papieru i suche, nietrujące, liście.

Nie należy stosować włókien sztucznych, ponieważ podobnie jak chomiki, wiewiórki mogą upychać fragmenty posiania w workach policzkowych, które w przypadku połknięcia mogą doprowadzić do zatkania jelit. Aby zwierzęta miały się po czym wspinać i co gryźć, dobrze jest umieścić w klatce bezpieczne do żucia gałęzie, jak np, z gruszy czy jabłoni. Dno klatki powinno zostać wyłożone grubą warstwą (10 cm lub więcej) materiału umożliwiającego rycie. Jedną z lepszych kombinacji jest mieszanka torfu, siana łąkowego oraz ścinków kory lub trocin, których proporcje mogą ulegać zmianie w zależności od dostępności każdego ze składników. Dla urozmaicenia można dodać plastikowe rurki.

Hibernacja
Wiewiórki ziemne trzymane na zewnątrz będą na czas zimy zapadać w hibernację, muszą mieć więc odpowiednie schronienie, dodatkowy materiał na gniazda oraz dużo źródeł pokarmu. Ich gniazda muszą zapewniać warunki chroniące od mrozu. W trakcie hibernacji temperatura ciała wiewiórek spada z 38°C do kilku stopni powyżej temperatury otoczenia. Niektóre osobniki mogą pozostawać w gnieździe w chłodne dni, natomiast w dni ciepłe wychodzą na zewnątrz i są w pełni aktywne. W okresie poprzedzającym hibernacji;, członkowie kolonii, zwłaszcza dominujące samce, mogą stać się agresywne wobec innych osobników, co związane jest z gromadzeniem zapasów pokarmowych. Zwierzęta mogą wówczas wzajemnie się ranić. Osobniki zapadające w hibernację wykazują tendencję do krótszego życia niż ich pobratymcy zachowujący aktywność przez całą zimę.

Higiena
Czyszczenie klatek najlepiej jest przeprowadzać nocą. Teren zewnętrzny wystarczy sprzątać raz w miesiącu, ale miejsca wykorzystywane jako latryny należy sprzątać raz w tygodniu. Gniazda także powinny być czyszczone raz w miesiącu, wiosną i jesienią oraz w momencie odsadzenia miotu. Razem z czyszczeniem należy uzupełniać ściółkę świeżym sianem oraz usuwać resztki jedzenia, zastępując je nową porcją. Jesienią, kiedy zwierzęta przygotowują się do hibernacji, należy pozostawić budki gniazdowe w spokoju. Czyści się je dopiero na wiosnę.

Utrzymanie
Wiewiórki ziemne można trzymać pojedynczo, w parach rozrodczych lub w grupach liczących 3-5 sztuk, gdzie Jeden samiec przypada na 2-3 samice. Można także trzymać w grupach osobniki tej samej płci, należy się wówczas liczyć z możliwością walk, gdy powierzchnia jest zbyt mała, lub gdy jest zbyt mało domków na gniazda. Oswajanie dorosłych wiewiórek ziemnych jest trudne, ale zwierzęta młode, jeśli odchowane są ręcznie lub nabyte w wieku 8-16 tygodni, mogą się bardzo dobrze oswoić.

Żywienie
Dzikie wiewiórki ziemne odżywiają się bardzo szeroką gamą pożywienia składającego się z nasion, różnych Jagód i owoców, warzyw,larw, ptasich jaj a nawet piskląt. Dieta wiewiórek trzymanych w niewoli powinna być możliwie najbardziej zbilansowana. Obecnie dostępne są suche pokarmy przygotowane specjalnie dla tych zwierząt, również pożywienie dla chomików zawiera zbliżone składniki odżywcze. Pokarmy te mogą być uzupełniane owocami i warzywami takimi jak kapusta, kapusta włoska i marchewki. Można podawać brzoskwinie i śliwki, należy tylko pamiętać o usunięciu pestek, które mogą być trujące. Dzikie rośliny takie, jak mlecz, gwiazdnica i tasznik pospolity można podawać jedynie, gdy są dokładnie umyte. Można także dodawać gotowane na twardo jaja, larwy mącznika młynarka lub puszkowane jedzenie dla psów. Znakomitym źródłem witaminy E jest pszenica i jej kiełki, podawanie których zwiększa płodność zwierząt. Pokarm ciężarnych samic można wzbogacać w dodatkową porcję białka, mlekiem w proszku oraz jajami ugotowanymi na twardo. Zjadanie miękkich fragmentów odchodów (koprofagia) jest zjawiskiem normalnym i niezbędnym dla zaspokojenia potrzeb witaminowych wiewiórek.

Suchy pokarm należy podawać w twardych, ciężkich pojemnikach, których wiewiórki nie przewrócą. Karmienie przeprowadzać należy dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Wodę należy podawać w butelkach zakończonych stalowymi końcówkami, umożliwiającymi pobieranie wody drobnymi łykami, a których wiewiórki nic zgryzą (mogą zgryźć aluminium). W razie potrzeby, z wodą można uzupełniać podaż witamin. Średnie pobranie karmy przez dorosłą wiewiórkę wynosi 25-30 g dziennie, a większość nadwyżek pokarmowych wiewiórki przenoszą w workach policzkowych do spiżami, którą mają najczęściej w gnieździe. Spiżarnie takie należy codziennie sprawdzać, czy nie zawierają świeżego pokarmu, który może zapleśnieć i spowodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Nie wolno nigdy likwidować spiżarni w całości, gdyż może to spowodować, że zwierzę będzie trzymało pokarm stale w workach policzkowych, co doprowadzi w końcu do ich uszkodzenia.

Problemy związane z żywieniem.
Wiewiórki są podatne na następujące problemy związane z żywieniem:
• Płatki kukurydziane. Ich nadmiar w diecie, zwłaszcza latem, może prowadzić do przegrzania i świądu.
• Nasiona słonecznika. Można je podawać jako smakołyk. Ich nadmiar, w związku z dużą zawartością tłuszczu i niską zawartością wapnia, prowadzi do otyłości, niepłodności oraz niedoboru wapnia i łamliwości kości.
• Przerośnięte siekacze. Wiewiórki ziemne gryzą przez cały czas, muszą mieć więc dostęp do odpowiedniej ilości twardego pokarmu, który umożliwi im żucie i ścieranie zębów i zapobiegnie tym samym przerostowi zębów. Dieta powinna być uzupełniana twardym pokarmem, takim jak ciastka dla psów, niesłodzone krakersy lub tosty.

Ropnie
Pojawiają się zwykle po walkach lub w następstwie ran spowodowanych ostrymi krawędziami klatki lub wyposażenia klatki. Małe, czyste rozcięcia skóry leczą się samoistnie bez potrzeby interwencji, w miarę możliwości należy jednak wszystkie rany przemywać łagodnym roztworem antyseptycznym lub roztworem soli. W przypadkach, gdy rany są niewielkie, a wiewiórka nie daje się złapać, najlepiej Jest pozostawić zwierzę w spokoju i pozwolić na samoistne zagojenie się rany.

Leczenie: W przypadku zakażenia rany należy ją oczyścić oraz podać antybiotyki. Najłatwiejszym sposobem jest odizolowanie chorego osobnika i podawanie mu leków z wodą.

Zapobieganie: Ważne jest. by usunąć wszelkie czynniki stresowe, jak np. stłoczenie zwierząt, oraz by upewnić się, że zwierzęta mają dostatecznie dużo domków na gniazda, tak by każde miało swój własny. Jesienią agresja może narastać w związku z przygotowaniami do hibernacji i gromadzeniem zapasów. Wprowadzając jakiekolwiek nowe zwierzę do grupy należy zachować ostrożność. Na początek najlepiej umieścić małą klatkę wewnątrz dużej, aby pozwolić na poznanie się zwierząt przed włączeniem bezpośrednio do stada.

Odpadanie ogona Walki lub nieprawidłowe łapanie mogą doprowadzić do uszkodzeń skóry ogona. Odsłonięta część ogona może usychać i odpadać bez potrzeby leczenia lub też może wymagać przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego.

Pasożyty zewnętrzne

Objawy kliniczne: Wyłysienia i świąd. Na zwierzętach można znaleźć pchły, roztocza drążące i larwy roztoczy wolno żyjących.

Leczenie: Opylenie pudrem z piretryną lub oprysk fipronilem w dawce 7,5 mg/kg m-c. Przy podejrzeniu obecności roztoczy drążących, można podać wiewiórce l kroplę 1% roztworu iwermektyny doustnie (Nr 8, lvomec Catlle Injection), powtarzając jego podawanie co 10 dni.

Wyłysienia

W przypadku niedoborów żywieniowych można zaobserwować pojawianie się niespecyficznych ognisk wyłysienia. Należy wyrównać niedobory oraz można dodawać do karmy małą kroplę nienasyconych kwasów tłuszczowych (np. oleju z wiesiołka). Wyłysienia, którym towarzyszy świąd, można leczyć podając kortykosteroidy w iniekcji, np. deksamelazon ( Dexafort).

Układ rozrodczy

• Liczebność miotu: 1-8 (średnio 4)
• Waga urodzeniowa: 3 g
• Wiek odsądzenia: 40 dni (tydzień po wyprowadzeniu z gniazda)
• Porośnięcie sierścią: 14 dni
• Otwarcie oczu: 14 dni
• Czas rozrodu samicy: 1-6 lat
• Czas rozrodu samca: okres jego życia, 2-5 lat
• Osiągnięcie dojrzałości płciowej; 8-14 miesięcy
• Ruja: co 14 dni
• Czas trwania rui: 3 dni
• Ciąża: 28-35 dni
• Ruja poporodowa: nie występuje

Seksowanie
Odległość od odbytu do genitaliów jest większa u samców niż u samic. Podczas okresu rozrodczego jądra samca widoczne są w mosznie, zimą ulegają wciągnięciu, widoczne pozostaje natomiast prącie. Samice mają cztery pary gruczołów mlekowych.

Rozmnażanie
Wiewiórka ziemna jest zwierzęciem sezonowym pod względem aktywności rozrodczej, rozmnaża się od wiosny do jesieni, przy czym szczyt aktywności osiąga wiosną i w środku lata. Jądra samca przemieszczają się wiosną do moszny, jesienią zaś są ponownie wciągane do jamy brzusznej. Aktywnością rozrodczą kieruje klimat i długość dnia; paradoksalnie, w przypadku sztucznego wydłużenia dnia świetlnego, niepłodność wiewiórek wzrasta. Dobieranie w pary i krycie Samice wchodzą w aktywny okres rozrodczy zwykle w dwa tygodnie po zejściu jąder samców do moszny. Ruja trwa 3 dni, w tym okresie samica woła samca głośnymi okrzykami: „czips". Para kopuluje zazwyczaj drugiego dnia rui. Jeśli samiec jest dostawiany do samicy tylko na czas krycia, to samica powinna być wpuszczana na ten czas do klatki samca, nic odwrotnie. W razie konieczności można samice umieścić w małej klatce wewnątrz klatki samca i w ten sposób pozwolić na wzajemne obwąchanie się i przyzwyczajenie do siebie, zanim samica zostanie wpuszczona do samca. Samica akceptuje obecność samca w swojej klatce jedynie w drugim dniu rui.

Ciąża i okres poporodowy
Samice ciężarne i karmiące najlepiej jest trzymać pojedynczo. Młode rodzą się w gnieździe, są. nagie i ślepe. W ciągu pierwszych 14 dni życia są bardzo głośne, pod koniec tego czasu porastają futerkiem i otwierają oczy. Opuszczają gniazdo około 30-38 dnia życia. Na wolności miot pozostaje razem przez kolejne 6-8 tygodni po opuszczeniu gniazda, natomiast w niewoli można je odsądzić pomiędzy 6 i 8 tygodniem życia. Większość wiewiórek ziemnych wychowuje jeden miot w ciągu roku, natomiast odsadzenie miotu w wieku 7 tygodni zachęca samicę do posiadania kolejnego miotu, który zazwyczaj jest mniej liczny niż pierwszy. Po odsądzeniu należy dokładnie oczyścić domek i gniazdo.

Problemy okresu poporodowego - Zapalenie macicy
Do zapalenia macicy może dojść w przypadku zalegania płodu, co prowadzi do ropnego wypływu z pochwy i często do zapalenia otrzewnej. Zwykle jest śmiertelne. Istnieją także doniesienia o przypadkach ropomacicza.
Leczenie:   Antybiotyki,terapia wspomagająca, owariohisterektomia.

Hipokalcemia
Może rozwinąć się u samic karmiących, a można ją znieść dodając do diety pokarmy bogate w wapń, takie jak mleko, mleko w proszku i ser lub uzupełniając pożywienie w wapń gotowymi preparatami, jak np. Collo-Cal D w ilości 0,1 ml dziennie.

Ręczne odchowanie młodych
Odchowanie młodych bez matki jest możliwe, jeśli młode są w wieku tygodnia lub starsze. Wychowane tą drogą zwierzęta są bardzo oswojone. Początkowo należy podawać mieszaninę zagęszczonego mleka rozcieńczonego w przegotowanej wodzie w stosunku 1:2, którą po tygodniu można zagęścić dodając płatków zbożowych dla niemowląt i podawać strzykawką lub zakraplaczem. Można dodawać glukozę w proszku (5 g) i probiotyki, np. Avipro (5 g) do 200 ml podawanej ręcznie mieszanki. W ciągu pierwszych 1-2 tygodni młode wiewiórki należy karmić co 4 godziny, następnie co 6 godzin do osiągnięcia wieku 3 tygodni, kiedy to można je karmić trzy razy dziennie. Nie wolno podawać pokarmu na sitę, aby nie spowodować zachłystowego zapalenia płuc. Z tego powodu, pożyteczne jest używanie do karmienia insulinówki. Ważne jest, by pamiętać o wywołaniu wypróżnienia masując okolicę odbytowo-płciową wilgotnym, ciepłym wacikiem.

Niepłodność
Niepłodność ma dwie podstawowe przyczyny:

• Długość dnia. Pomimo tego, że aktywnością rozrodczą steruje długość dnia świetlnego, nadmiernie wydłużony czas oświetlania może spowodować zmniejszenie płodności. Wiewiórki trzymane w zamknięciu mogą być narażone na zbyt dużo światła.

• Stres. Ważne jest, by zapewnić parom dostęp do dużej przestrzeni i odpowiedniej liczby domków na gniazda. Jeśli zostaną stłoczone, ich płodność ulegnie obniżeniu.

Innymi czynnikami zewnętrznymi, które działają stresujące na wiewiórki ziemne są odbiorniki telewizyjne oraz zapach innych zwierząt, zwłaszcza gryzoni.

Kastracja
Można kastrować samce w celu uniknięcia niechcianych miotów. Zabieg wykonuje się podobnie jak u innych gryzoni. Wiewórka ziemna ma otwarte kanały pachwinowe i należy zastosować metodę z zamknięciem kanałów, by zapobiec przepuklinie pachwinowej. Owariohisterektomia nie jest zabiegiem rutynowym, może być jednak stosowana w celu leczenia ropomacicza.

Guzy gruczołów sutkowych Spotyka się sporadycznie u starszych samic. Są to zwykle łagodne gruczolaki. Usunięcie chirurgiczne powoduje wyleczenie.

Układ moczowy
Zapalenie pęcherza moczowego.
Objawy kliniczne: Obserwuje się hematurię, utrudnione, bolesne oddawanie moczu i utratę apetytu. Zapalenie pęcherza może być następstwem zakażenia bakteryjnego, a także kamicy moczowej (zwykle spotyka się w tych przypadkach struwity).
Leczenie:  Należy w miarę możliwości przeprowadzić badanie moczu oraz podjąć terapię antybiotykową.

Przerost siekaczy
Zęby wiewiórek rosną stale przez cale życie zwierząt, należy więc zapewnić im dostęp do odpowiedniej ilości drewna, ciastek dla psów, orzechów itp., aby umożliwić im gryzienie i ścieranie zębów. W przypadku karmienia zbyt dużą ilością miękkiego pokarmu zęby będą przerastać i dolne siekacze mogą zacząć drażnić nozdrza. Zęby można przytrzeć. Jeśli zwierzę nie jest przyzwyczajone do trzymania, zabieg trzeba przeprowadzić w znieczuleniu. Do karmy należy dodać więcej twardych składników. Konieczne może okazać się okresowe przycieranie zębów. Jeśli zabieg ten wiąże się ze zbyt dużym stresem dla zwierzęcia, należy rozważyć możliwość usunięcia siekaczy w znieczuleniu ogólnym. Czasami zdarza się, że szczęka i zęby mogą ulec przemieszczeniu w następstwie upadku lub walki i wówczas konieczne jest regularne przycinanie zębów. Zabieg ten można przeprowadzać jedynie wtedy, gdy nie powoduje stresowania zwierzęcia, w przeciwnym wypadku należy wziąć pod uwagę dokonanie eutanazji.

Zapalenie płuc
Rozwojowi zapalenia płuc sprzyjają złe warunki chowu zwierząt, zwłaszcza trzymanie w wilgotnym otoczeniu i zbytnie zagęszczenie. Wiewiórki mogą zarażać się wirusem grypy od zakażonych ludzi. Grypa u wiewiórek jest zwykle chorobą śmiertelną.
Objawy kliniczne: Chore zwierzę przyjmuje zgarbioną postawę, zwykle ma przyspieszony oddech i traci apetyt.
Leczenie: Chore zwierzęta należy umieścić w odosobnieniu, w czystej, ciepłej i dobrze wentylowanej klatce szpitalnej. Można podawać z wodą do picia antybiotyki, a obok klatki dobrze jest umieścić maść zawierającą mentol, np. Vick.

Zapalenie nosa
Objawy kliniczne: Krwawienie z nosa, ciągłe mycie i pocieranie nosa oraz świszczący oddech. Takie objawy kliniczne mogą być spowodowane przerostem siekaczy lub próchnicą zębów wywołaną zalegającymi ciałami obcymi w jamie ustnej. W takich przypadkach należy podjąć odpowiednie postępowanie lecznicze.

Oko
Owrzodzenie rogówki i wypływ z worków spojówkowych
Przyczyny:
Owrzodzenie rogówki i wypływ z worków spojówkowych są najczęściej spowodowane otarciem o ściółkę lub walkami.
Leczenie:
O ile to możliwe, oko należy przepłukać wodą lub łagodnym roztworem soli oraz należy użyć odpowiedniej maści okulistycznej z antybiotykiem, najlepiej takiej, którą można stosować raz dziennie w celu uniknięcia nadmiernego stresu związanego z leczeniem.

Koszatniczki. Octodon degus, jest członkiem rodziny Octodontidae, podrząd Caviomorpha (marowate) Takie umiejscowienie w systematyce sugeruje ich bliski związek ze świnką morską i szynszylami, jednak ostatnie badania wskazują, że mogą być bliżej związane z królikami. Dorosła koszatniczka ma około 15 cm długości, z 15 cm ogonem, który ma na końcu kępkę sierści. Okrywa włosowa ma barwę średnio - do ciemnobrązowej. Koszatniczki pochodzą z Chile, gdzie żyja na obszarach od równin nadbrzeżnych do Andów. Są aktywne w ciągu dnia. Mieszkają w złożonych norach zawierających sypialnie i spiżarnie, są bardzo towarzyskie, przebywają w koloniach do 100 osobników.

Od czasu jej przeniesienia do USA w 1964 roku koszatniczka stała się popularnym modelem badań naukowych nad cukrzycą, zaćmą i rytmami dobowymi. Okazało się także, że koszatniczka jest zwierzęciem towarzyskim, długo żyjącym i rzadko zapadającym na choroby, czyli ma cechy czyniące z niej doskonałe zwierzę domowe.

Klasyfikacja
Koszatniczka jest gryzoniem z podrzędu Hystricognathi (gryzonie podobne do jeżozwierzy), biorąc pod uwagę jej umięśnioną szczękę oraz budowę czaszki. Należy ona do rodziny Octodontidae. Octon odnosi się do kształtu jej zębów policzkowych, które przypominają cyfrę 8.

Anatomia / fizjologia Koszatniczka przypomina dużego gerbila i jest ciemnoszarobrązowa z ciemnym pędzlem na zakończeniu ogona. Żrenice są kształtu eliptycznego. Mocz jest zazwyczaj żółty i gęsty (mętny). W jelicie grubym koszatniczki zachodzą intensywne procesy fermentacyjne; zwierzę ma funkcjonalne jelito ślepe. Nadnercza są stosunkowo duże.

Zachowanie
Koszatniczka prowadzi dzienny tryb życia i nie zapada w sen zimowy. Wykopuje skomplikowane nory i korytarze, żyje w stadach i porozumiewa się z innymi osobnikami wydając odgłosy i przyjmując pewne postawy. Jeżeli nie ma możliwości zachowań stadnych i bodźców fizycznych, mogą pojawić się oznaki agresywności i samookaleczeń. Walki między koszatniczkami są bardzo rzadkie, nawet przy pojawieniu się nowego osobnika. Bardzo lubią bawić się z ludźmi.

Środowisko
Na wolności koszatniczka jest oporna na ekstremalne zimno i silne wiatry w górach, jednak nie lubi znacznego gorąca lub mokrych warunków i wilgoci. W niewoli można ją trzymać poza budynkiem mieszkalnym, w szopie lub garażu. Trzymane w mieszkaniu muszą być umieszczone z dala od źródeł ciepła, jak grzejniki i bezpośrednie promienie słoneczne. Należy je trzymać w temperaturach poniżej 20°C, ponieważ w wyższych temperaturach będą zestresowane i podatne na udar cieplny. Są to zwierzęta towarzyskie i aktywne w ciągu dnia, dobrze się rozwijają przy znacznej opiece i zainteresowaniu ze strony człowieka.

Klatka
Koszatniczki są bardzo aktywne, należy im zapewnić dużo przestrzeni do ruchu. Odpowiednie są druciane klatki, podobne do tych dla szynszyli, z licznymi piętrami i rampami do wspinania się. Siatka zapewnia dobrą wentylację i Jest odporna na gryzienie. Podłoga powinna być jednak jednolita i pokryta ściółką pozwalającą na budowę nor, taką jak mieszaniną torfu i wiórów. Trociny nie są zalecane, ponieważ drobne fragmenty mogą drażnić drogi oddechowe i predysponują koszatniczkę do chorób układu oddechowego. Ściółkę należy zmieniać raz w tygodniu, ponieważ koszatniczki produkują znaczne ilości moczu, a wilgotne podłoże może nasilać występowanie zakażeń dróg oddechowych i chorób skóry. Nie należy używać podłoża rusztowego, ponieważ koszatniczka Jest bardzo wrażliwa na zapalenie skóry powierzchni dłoniowej dolnych odcinków kończyn, pododermatitis. Z tego powodu należy również pokryć drewnem wszelkie półki druciane w klatce.

Można umieszczać również gałązki z drzew Jadalnych (jak jabłoń czy grusza), by zwierzęta miały co gryźć i po czym się wspinać. Czasami używa się akwarium, nie zapewniają jednak właściwej wentylacji i pozwalają na gromadzenie się wilgoci. Należy umieścić budki lęgowe, by zapewnić miejsce na budowę gniazda i prywatność zwierzęcia. Każda koszatniczka powinna mieć swoją własną budkę, by uniknąć problemu dominacji i agresji, jakie pojawiają się w koloniach. Na wolności koszatniczka ściele gniazdo liśćmi i suchą trawą. W niewoli można podawać słomę i siano. Siano jest również niezbędnym elementem żywienia. Można również stosować podarty papier. Należy unikać syntetycznych materiałów z włókien, ponieważ po zjedzeniu mogą powodować niedrożność jelit. Podobnie jak szynszyle, koszatniczki potrzebują kąpieli piaskowych 2-3 razy w tygodniu, by mogły utrzymać swoją sierść w zdrowiu. Należy stosować czysty piasek srebrzany, a wanienkę z piachem należy wstawiać do klatki na 10-15 minut. Należy ją potem usunąć, by uniknąć pobrudzenia i zanieczyszczenia. Koszatniczki muszą mieć dużo rzeczy do gryzienia. Poza gałązkami drzew owocowych (jabłoni i gruszy) można im dawać pumeks. Jeśli umieszcza się w klatce kołowrotek, musi być typu zamkniętego, ponieważ kołowrotki otwarte mogą powodować pododermatitis i prowadzić do uwiężnięcia ogona i jego oskalpowania.

Utrzymywanie
Koszatniczka powinna być utrzymywana w dużej klatce z półeczkami, gałęziami i karuzelą oraz dużą ilością miejsca do ruchu. Odpowiednimi materiałami na ściółkę są trociny, produkty z papieru z makulatury oraz siano. Należy także, podobnie jak w przypadku szynszyli, umożliwić im kąpiele piaskowe oraz trzymać razem przynajmniej dwa osobniki. Koszatniczki są zwierzętami towarzyskimi i nic mogą być trzymane pojedynczo. Samotne koszatniczki są bardziej podatne na stres i wrażliwe na zakażenie. O ile nic ma się na celu hodowli, należy trzymać koszatniczki w grupach jednopłciowych. Najlepsza jest para samic. Dwa samce można trzymać razem, jeśli pochodzą z jednego miotu, lub jeśli zostały połączone w bardzo młodym wieku, powinny być jednak trzymane poza zasięgiem wzroku i zapachu samic, ponieważ w okresie rui samic są skłonne do walk. Samce można kastrować, wtedy można trzymać razem samca z samiczką. Podczas łączenia dwóch koszytniczek, należy podzielić klatkę na dwie części, a koszatniczki trzymać pojedynczo przez tydzień, tak by się przyzwyczaiły do siebie, zanim zostaną połączone. Po połączeniu mogą przez krótki czas walczyć ze sobą, by ustalić hierarchię, potem powinny się uspokoić.

Dieta osobników żyjących w niewoli powinna składać się z bloków dla gryzoni oraz pokarmu dla świnek morskich z sianem. Jako przekąski można podawać marchewkę, ziemniaki i inne warzywa, nasiona i orzeszki ziemne. Należy unikać podawania pokarmów zawierających cukier (np. owoce, rodzynki, płatki śniadaniowe, płatki z miodem). Należy pamiętać, że większość pokarmów granulowanych zawiera melasę stosowaną jako łącznik. Na wolności koszatniczki jedzą bulwy, gałązki, rośliny i korę. Nie są w stanie trawić i metabotizować cukru i węglowodanów i są bardzo podatne na cukrzycę. Dobry pokarm wpływa na długość życia koszatniczki, te które zapadają na cukrzycę rzadko żyją dłużej niż 5 lat. Nic należy skarmiać koszytniczek pokarmami zawierającymi cukry i owocami zawierającymi fruktozę. Należy ograniczać karmę z wysoką zawartością tłuszczu lub skrobi. Należy unikać podawania nasion słonecznika, orzeszków ziemnych i kukurydzy, ponieważ tłuszcz i olej są dla koszytniczek wielce szkodliwe i mogą łatwo prowadzić do stłuszczcnia wątroby. Wymagania żywieniowe koszytniczek można pokryć podając mieszankę pokarmu dla świnek morskich i szynszyli. Nic jest jeszcze wiadomo, czy mają takie zapotrzebowanie na witaminę C jak świnki morskie, jeśli tak, to warto podawać granulat zawierający witaminę C. Niebezpieczne są także pokarmy zawierające skrobię.

Określenie płci Odległość między odbytem a ujściem dróg płciowych u samów jest około dwukrotnie większa niż u samic. Prącie przypomina łechtaczkę, ale jest kilkukrotnie większe. Można je odsłonić poprzez zsunięcie napletka. Jądra znajdują się w jamie brzusznej (brak jest moszny). Samice mają cztery pary gruczołów mlecznych.

Rozród Koszatniczka osiąga dojrzałość płciową w znacznie późniejszym wieku niż wiele innych gatunków gryzoni. Aby ograniczyć ryzyko zatrucia ciążowego (podobnego jak u świnek morskich) i niestosunków porodowych, rozmnażanie należy rozpocząć, kiedy samica jest w wieku od 4 do 9 miesięcy, a jej masa ciała nie przekracza 250 g. Samica ma dużą łechtaczkę, a srom jest uszczelniony błoną pochwową. Pochwa otwiera się na okres od 3 do 21 dni. W tym czasie pojawia się ruja, trwająca jedynie 3 godziny. Koszatniczka jest zwierzęciem z indukowaną owulacją. Prącie samca ma drobne kolce, które jak się wydaje stymulują uwolnienie komórki jajowej. Krycie trwa zaledwie 10 sekund, tworzy się czop kopulacyjny i bezpośrednio po tym akcie błona pochwowa zamyka się. W początkowych fazach ciąży błona otwiera się raz jeszcze i wytwarzana jest czerwona wydzielina. Ten "czerwony pierścień" jest znacznie pewniejszym wskaźnikiem ciąży niż badanie palpacyjne.

Długa ciąża u koszatniczki częściowo związana jest z unikalnym powstawaniem łożyska, noszącego nazwę podłożysko omoczniowo-kosmówkowe. Poród może trwać nawet kilkanaście godzin. Po porodzie występuje ruja, chociaż w jej czasie rzadko dochodzi do krycia. Mimo długiej ciąży koszatniczki nie rodzą się w pełni rozwinięte, jak by się tego można było spodziewać. W niektórych obszarach na świecie młode rodzą się z rzadkim owłosieniem, a oczy mogą być zamknięte aż do 3. dnia. Oboje rodzice otaczają potomstwo, tak aby utrzymać odpowiednią jego temperaturę. Do ssania młode kładą się na grzbietach, a matka leży na nich. Ssanie trwa około 25 minut. Samiec bierze udział w wychowywaniu potomstwa, tak więc para po porodzie musi pozostać razem. Kanibalizm jest wśród koszatniczek stosunkowo rzadki.

Co właściciel koszatniczki wiedzieć powinien?

- Koszatniczka jest zwierzęciem towarzyskim i lubi zabawy z człowiekiem.
- Koszatniczka nie powinna być łapana za ogon.
- Należy unikać podawania jej pokarmów słodkich, w tym słodkich owoców.
- Należy ograniczać podawanie pokarmów bogatych w tłuszcze, takich jak nasiona i orzeszki ziemne.
- Należy często myć butelki z wodą oraz poidła kulkowe.
- Koszatniczka z nieprawidłowym zgryzem nie powinna być rozmnażana, ponieważ wada ta wydaje się   dziedziczna.
- Należy unikać przegrzania.

*Zaadaptowane na podstawie: Johnson-Delaney C: Exotic Companion Medicine Handbook 2nd ed. Lake Worth, FL, Zoological Education, w druku. Dawkowanie przedstawionych powyżej leków u szynszyli i koszatniczek jest bezpieczne z punktu widzenia klinicznego, jednak większość z podanych dawek została ustalona w bezpośredniej praktyce weterynaryjnej, a nie w badaniach farmakodynamicznych.                      http://www.magwet.pl/

Gerbile są jednymi z najpóźniej udomowionych zwierząt. Po raz pierwszy do Wielkiej Brytanii sprowadzono je w roku 1964. Istnieje ponad 80 dzikich gatunków tych zwierząt, w niewoli spotyka się jednak najczęściej gerbile mongolskie (Meriones unguiculatus), zwane przez zoologów także szponiastymi. Gatunek ten pochodzi z pustynnych terenów Mongolii i północno-wschodnich Chin. Ciało gerbila jest bardzo dobrze przystosowane do naturalnego środowiska pustynnego. Gerbile mają zdolność oszczędzania wody i wytwarzania niewielkich ilości wysoce skoncentrowanego moczu i suchego kału. Dzięki temu są to zwierzęta bardzo czyste, nie pozostawiające przykrego zapachu. Ogólnie rzecz ujmując, gerbile rzadko zapadają na choroby, jednakże utrzymanie i środowisko, w którym żyją, mogą mieć olbrzymi wpływ na stan ich zdrowia. Większość chorób jest związana ze stresem. Gerbile są zwierzętami dziennymi, aktywnymi zarówno w dzień i w nocy.

Klatka
W środowisku naturalnym gerbile te zamieszkują w głębokich kompleksach nor wykopanych w piasku. Są zwierzętami towarzyskimi, najlepiej czują się w grupie. Formą trzymania gerbili w niewoli, najbardziej zbliżoną do natury, jest umieszczenie gerbili w gerbilarium. plastikowym lub szklanym akwarium przykrytym drucianą siatką zapobiegającą ucieczce oraz wyłożonym grubą warstwą podłoża do zagrzebywania się. Można także stosować plastikowe lub druciane klatki. Klatki drewniane są niepraktyczne, ponieważ mogą zostać łatwo przegryzione. W przypadku trzymania gerbili w klatce, należy umieścić domek, który zapewni zwierzęciu trochę prywatności, zwłaszcza gdy podłoże jest zbyt płytkie, by zwierzę mogło się zakopać. Minimalne wymiary klatki dla dwóch gerbili mongolskich wynoszą 60 cm x 25 cm x 25 cm (dł. x szer. x wys.). Oczywiście, im klatka większa tym lepsza, ponieważ duża klatka umożliwia ruch i zapobiega nudzeniu się zwierząt. Na gerbila powinno przypadać 750 cm2 powierzchni. Jeśli umieszczamy w środku kołowrót do ćwiczeń, musi być to typ Jednolity, ponieważ w trakcie biegu nogi lub ogon gerbili mogą uwięznąć pomiędzy drutami zwykłych kółek. Najlepiej jest umieszczać kołowroty tylko na część dnia, ponieważ nadmierne korzystanie z nich prowadzi do przemęczenia. W gerbilarium najlepszą ściółką jest omszały torf lub pocięta słoma o grubości przynajmniej i 1O cm. Jako podłoże może służyć podarty biały papier, należy jednak unikać podłoży syntetycznych, ponieważ mogą spowodować zatkanie żołądka, jeśli zostaną zjedzone.

Włókna syntetyczne owijają się poza tym wokół kończyn i palców, powodując poważne zranienia. Należy unikać stosowania gazet lub podartego papieru, na którym jest tusz, ponieważ farba drukarska lub tusz mogą być toksyczne. Podłogi klatek mogą być pokryte wiórami lub trocinami. Chociaż trociny mają większą zdolność pochłaniania wilgoci, łatwo przyczepiają się do futra i świeżego pokarmu oraz mogą powodować podrażnienie oczu. W przypadku stosowania czy to wiórów, czy też trocin, należy mieć pewność, że pochodzą one z miękkiego, niczym nie opryskiwanego drewna, ponieważ niektóre rodzaje twardego drewna zawierają trujące składniki. Piasek stosowany jest rzadko, ponieważ może zlepiać sierść oraz, jak trociny, może drażnić oczy. Jednakże można stosować niewielką ilość wysokiej jakości piasku do kąpieli piaskowych. Doskonałym materiałem na podłoże jest siano łąkowe, trzeba jednak uważać, by było zawsze suche i nic gniło.

Środowisko
Gerbiłarium nie może być umieszczone w pobliżu grzejnika ani być wystawione na słońce, ponieważ przegrzanie pojemnika może prowadzić do udaru cieplnego. Temperatura powietrza powinna wynosić 15~20°C. Gerbile są zwierzętami aktywnymi w ciągu dnia, potrzebują takich zabawek, jak rury kanonowe, aby uniknąć nudy. Należy unikać zabawek metalowych, plastikowych, z malowanego drewna, podobnie Jak i przedmiotów wykonanych z pianek lub innych tworzyw, które mogą zjeść. W czasie ładnej pogody gerbile można wypuszczać na dwór, do małych klatek o mocnych dnach, które będą je chroniły przed drapieżnikami. Należy unikać podłóg drucianych, ponieważ mogą powodować urazy kończyn.

Utrzymanie
Gerbile mongolskie są zwierzętami towarzyskimi, najlepiej czują się w grupie. Samice trzymane razem żyją w zgodzie, samce mogą mieszkać razem tylko wtedy, gdy zostały połączone w młodym wieku, najlepiej gdy pochodzą z jednego miotu, ale nawet wówczas mogą walczyć między sobą, prawdopodobieństwo walk spada wraz ze zwiększeniem przestrzeni życiowej. W przypadku zwierząt rozpłodowych, mogą być trzymane razem jako pary monogamiczne lub w haremach, z jednym samcem przy padającym na kilka samic. Jakiekolwiek łączenie w pary powinno nastąpić przed 10 tygodniem życia, aby zapobiec walkom. Przy wprowadzaniu samicy do samca po tym wieku, należy ją wprowadzić do niego,nie odwrotnie. W parach monogamicznych samiec pomaga wychowywać potomstwo i może być bezpiecznie pozostawiony z samicą i jej młodymi.

Higiena
Ponieważ gerbile są przystosowane do produkcji niewielkiej ilości moczu i kału, są zwierzętami bardzo czystymi. W gerbilarium z podłożem dobrze pochłaniającym wilgoć, zwierzątka te mogą mieszkać 3 miesiące w czystych warunkach, bez potrzeby zmiany podłoża. Dzięki temu są doskonałymi zwierzętami do klas szkolnych. Jeżeli stosuje się ściółkę na podłogę, należy ją wymieniać co tydzień, przy czym nie powinno się ruszać gniazda w domku. Ważne jest też codzienne sprawdzanie klatki i usuwanie resztek nieświeżego i zgniłego pokarmu, zanim zostanie zakopany.

Żywienie
W naturalnym środowisku pokarm gerbili mongolskich stanowią nasiona, ziarno, korzenie, liście i łodygi. Dietę tę naśladują mieszanki przeznaczone dla gerbili, które zawierają nasiona słonecznika, pszenicę, kukurydzę, proso, żyto i jęczmień. Mieszankę taką daje się raz dziennie i usuwa się wszelkie pozostałości, tak by nie dopuścić do ich zepsucia się. Dorosły gerbil je około 15 gramów dziennie takiej mieszanki. Do tego typu pokarmu należy dodawać świeże owoce i warzywa, jak banany, jabłka, marchewkę, sałatę itp. Można podawać dodatkowe źródła białka: jaja gotowane na twardo, ser i mleko w proszku. Białko zwierzęce, jak mięso, karma dla psów i kotów może być podawana w skąpych ilościach. Można też podawać dodatkowe źródła węglowodanów, jak pieczony chleb lub ciastka dla psów, które zaspokoją potrzebę gryzienia u gerbili. Wszelkie świeże składniki pokarmu należy dokładnie myć, ponieważ gerbile są bardzo wrażliwe na jakiekolwiek pozostałości insektycydów.

Jakiekolwiek nowe składniki pokarmu należy włączać do diety stopniowo w małych ilościach, by nie spowodować biegunki. Podobnie Jak inne gryzonie, gerbile mogą wybierać i jeść nasiona słonecznika, które zawierają mało wapnia i dużo tłuszczy. Ich nadmiar może spowodować niedobór wapnia, złamania i otyłość. Gerbile, które jedzą za dużo tłuszczy łatwo zapadają na lipidemię i stłuszczenie wątroby. Z tego powodu nasiona słonecznika powinny stanowić mniej niż 10% dawki pokarmowej. Jeśli podawane są orzeszki ziemne, muszą być dobrej jakości, ponieważ zapleśniałe fistaszki mogą zawierać aflatoksyny, które powodują śmiertelne uszkodzenie wątroby. Można podawać także wiele roślin, jak mniszek, tasznik pospolity, gwiazdnica, babka lancetowata. Pomimo adaptacji do życia na pustyni, gerbile wymagają regularnego dostępu do wody. Brak wody może prowadzić do niepłodności. Wodę należy dostarczać w butelce, z której będą spijać ją po kropelce, chociaż gerbile piją niewiele (dorosły gerbil pije 4—10 ml dziennie), a karmione zielonką mogą nie pić w ogóle.

Ciężarnym i karmiącym samicom można dawać dodatkowe źródła białka, jak ser i jaja. Również na owoce można sypać mleko w proszku. Musi być zapewniony dostęp do świeżej wody, ponieważ ich zapotrzebowanie na wodę w tym czasie rośnie. Można także podawać krople witaminowe przeznaczone dla gerbili. Młode gerbile zaczynają pobierać pokarm stały w wieku 2~3 tygodni życia, powinny zostać odsądzone w wieku 4 tygodni. Pierwszy pokarm stały powinny stanowić małe ziarna (ziarna do karmienia kanarków) oraz niewielka ilość świeżych owoców i warzyw. Jaja i ser nie powinny być wprowadzone wcześniej niż po 6 tygodniach życia. Aby zapobiec wybrzydzaniu pokarmu, należy wcześnie urozmaicać składniki diety, ponieważ już w młodym wieku kształtują się nawyki żywieniowe. Musi być zapewniony dostęp do świeżej wody, należy upewnić się, że butelki są umieszczone w zasięgu młodych zwierząt.